Van điều khiển (Control Valve) là thiết bị dùng để điều chỉnh lưu lượng, áp suất, nhiệt độ hoặc mức chất lỏng trong hệ thống đường ống. Van hoạt động nhờ tín hiệu điều khiển từ bộ điều khiển hoặc PLC, kết hợp với bộ truyền động điện hoặc khí nén để đóng, mở hoặc điều tiết lưu chất theo yêu cầu.

Hiện nay, van điều khiển được phân loại theo nhiều tiêu chí, phổ biến gồm:

• Van điều khiển điện.
• Van điều khiển khí nén.
• Van điều khiển tuyến tính (Linear Control Valve).
• Van điều khiển góc quay (Rotary Control Valve).
• Van cầu điều khiển.
• Van bi điều khiển.
• Van bướm điều khiển.

Van đóng mở thông thường chỉ có hai trạng thái là mở hoàn toàn hoặc đóng hoàn toàn. Trong khi đó, van điều khiển có thể điều chỉnh theo nhiều mức độ khác nhau dựa trên tín hiệu điều khiển (4–20mA, 0–10V…), giúp kiểm soát chính xác lưu lượng hoặc áp suất trong hệ thống.

Van nhận tín hiệu từ bộ điều khiển hoặc PLC. Bộ truyền động sẽ chuyển đổi tín hiệu thành chuyển động cơ học để thay đổi vị trí của đĩa van hoặc bi van, từ đó điều chỉnh lưu lượng môi chất theo yêu cầu của hệ thống.

Các tín hiệu phổ biến gồm:

• 4–20mA.
• 0–10V.
• 1–5V.
• Modbus RTU.
• Profibus.
• HART (đối với một số dòng cao cấp).

Tùy theo nhu cầu sử dụng:

• Van điều khiển điện: Phù hợp nơi không có nguồn khí nén, lắp đặt đơn giản, điều khiển chính xác.
• Van điều khiển khí nén: Đóng mở nhanh, tuổi thọ cao, thích hợp cho môi trường công nghiệp và khu vực có nguy cơ cháy nổ.

Van điều khiển có thể sử dụng cho:

• Nước sạch.
• Nước thải.
• Hơi nóng.
• Khí nén.
• Dầu.
• Hóa chất.
• Axit, bazơ (với vật liệu phù hợp).
• Thực phẩm và đồ uống.

Một số yếu tố quan trọng gồm:

• Kích thước đường ống.
• Áp suất và nhiệt độ làm việc.
• Loại môi chất.
• Lưu lượng yêu cầu.
• Vật liệu thân van.
• Kiểu kết nối.
• Điện áp hoặc nguồn khí cấp.
• Loại tín hiệu điều khiển.

Có. Đây là chức năng chính của van điều khiển. Van có thể điều chỉnh theo nhiều mức mở khác nhau để duy trì lưu lượng hoặc áp suất ổn định theo yêu cầu của hệ thống.

Có. Việc bảo trì định kỳ giúp:
• Tăng tuổi thọ thiết bị.
• Đảm bảo độ chính xác khi điều khiển.
• Hạn chế rò rỉ.
• Giảm nguy cơ hỏng hóc và thời gian dừng hệ thống.

Nếu được lựa chọn đúng và bảo trì định kỳ, van điều khiển có tuổi thọ từ 5–15 năm hoặc lâu hơn, tùy điều kiện làm việc và chất lượng sản phẩm.

Một số thương hiệu được sử dụng rộng rãi gồm:
• Haitima.
• KosaPlus.
• Belimo.
• Siemens.
• Samson.
• Burkert.
• Omal.
• Kosaplus.
• Geko.

Nên lựa chọn đơn vị phân phối uy tín, có đầy đủ CO, CQ, chính sách bảo hành rõ ràng và đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ tư vấn lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng ứng dụng.